VAT là gì? Quy định về thuế giá trị gia tăng trong kế toán doanh nghiệp

VAT là gì? Có nhiều người hiện nay vẫn chưa nắm rõ được những quy định về VAT trong hoạt động kế toán. Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết sau 

VAT là gì? 

VAT là viết tắt của từ Value Addex Tax – thuế giá trị gia tăng. Đây là một loại thuế thu gián tiếp nhằm tính thêm giá trị tăng lên của hàng hóa, dịch vụ từ quá trình sản xuất, vận chuyến đến với tay người tiêu dùng. VÌ thế, người dùng cuối cùng luôn là người sẽ chịu thuế VAT cho các mặt hàng đã mua, còn doanh nghiệp chỉ đóng vai trò trung gian nộp thuế.

Xem thêm: Thuế tiêu thụ đặc biệt là gì? Cách xác định thuế tiêu thụ đặc biệt theo luật định

Đối tượng chịu thuế VAT là ai? 

Đối tượng phải chịu thuế VAT hiện tại là những người tiêu dùng khi mua hàng hóa, dịch vụ. Nguyên nhân là do, khoản thuế giá trị gia tăng sẽ được thu từ giai đoạn là nguyên liệu thô cho đến khi sản phẩm hoàn thành, tới tay của người tiêu dùng. Chính vì vậy, giá ban cuối cùng khi đưa ra thị trường sẽ được cộng thêm một khoản tiền nhất định dành cho thuế VAT.

Thông thường, thuế suất thuể GTGT hiện tại được áp dụng là 10% đối với mọi loại hàng hóa, dịch vụ. Điều này đã được quy định do các điều 4, điều 9, điều 10 thông tư 219/2013/TT-BTC.

Ví dụ: Nếu bạn mua một sản phẩm là tivi với giá 15 triệu, bạn sẽ phải đóng thêm phí VAT 10% là: 1.5 triệu. Do đó, tổng chi phí mà bạn cần bỏ ra là 16.5 triệu cho sản phẩm .

VAT là gì? Quy định về thuế giá trị gia tăng trong kế toán doanh nghiệp - Ảnh 1
Đối tượng chịu thuế VAT là ai?

Vai trò của thuế giá trị gia tăng là gì?

Việc nhà nước có những quy định khác nhau về thuế VAT hiện đóng vai trò rất quan trọng trong kinh tế vĩ mô. Trong đó có thể kể tới một số vai trò chính gồm:

  • Giảm bớt được nhiều bất cập, trình trạng thuế chồng chéo lên nhau trong tài chính doanh nghiệp
  • Tạo nguồn thu ổn định dành cho ngân sách của nhà nước
  • Giúp việc quản lý, tổ chức thu thuế trở nên dễ dàng do không cần phải phân tích sự hợp lý của các loại thuế
  • Tác động đến việc bảo hộ sản xuất, kinh doanh các mặt hàng nội địa đối với những hàng hóa nhập khẩu
  • Chống thất thu trong hoạt động quyết toán một cách dễ dàng
  • Nâng cao tính tự giác của người dân trong việc thực hiện nghĩa vụ về vấn đề nộp thuế với nhà nước
  • Tăng cường, thúc đẩy hoạt động mua bán hàng hóa đi kèm với các hóa đơn, chứng từ cần thiết theo đúng chuẩn mực kế toán hiện nay
VAT là gì? Quy định về thuế giá trị gia tăng trong kế toán doanh nghiệp - Ảnh 2
Vai trò của thuế giá trị gia tăng là gì?

Xem thêm: Thuế xuất nhập khẩu là gì? Các đối tượng liên quan tới thuế XNK

Những mặt hàng không chịu thuế VAT hiện nay theo luật định 

Theo quy định của các văn bản quy phạm pháp luật, có một số loại hình hàng hóa, dịch vụ hiện sẽ không phải chịu thuế VAT là gì gồm:

  • Các sản phẩm trồng trợ, chăn nuôi, thủy sản đánh bắt; nuôi trồng chưa được chế biến hoặc mới qua sơ chế thông thường của tổ chức, cá nhân tự sản xuất bán ra và ở khâu nhập khẩu
  • Các giống vật nuôi, cây trồng, vật liệu di truyền
  • Các dịch vụ phục vụ hoạt động sản xuất nông nghiệp như: tưới tiêu , nạo vét kênh mương, các dịch vụ thu hoạch sản phẩm nông nghiệp
  • Muối sản xuất từ nước biển, các mỏ muối tự nhiên, muốn tinh
  • Nhà ở thuộc quyền sở hữu của nhà nước, bán cho người dang thuê
  • Hoạt động chuyển quyền sử dụng đất
  • Các loại bảo hiểm gồm: bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm sức khỏe…
  • Dịch vụ tài chính
  • Dịch vụ y tế
  • Dịch vụ vận tải hành khách công cộng
  • Các loại vũ khí, vật dụng phục vụ cho công cuộc bảo vệ quốc phòng, an ninh
  • Hàng hóa nhập khẩu phục vụ cho việc hỗ trợ nhân đạo ….

Cách thức tính thuế VAT là gì dành cho các doanh nghiệp 

Theo phương pháp khấu trừ

Để có thể tính VAT number theo phương pháp khấu trừ, bộ phận kế toán doanh nghiệp cần áp dụng công thức sau:

Thuế VAT cần nộp = Thuế VAT đầu ra – Thuế VAT đầu vào được khấu trừ

Trong đó: 

  • Thuế VAT đầu ra: Tổng số thuế VAT của các loại hàng hóa, dịch vụ đã được bán và được ghi trên các hóa đơn VAT invoice. Công thức để tính như sau:

Thuế VAT trên hóa đơn = giá thuế các loại hàng hóa, dịch vụ có chịu thuế bán ra x thuế suất thuế VAT của các loại hàng hóa, dịch vụ đó

  • Thuế VAT đầu vào được khấu trừ: Tổng số thuế VAT ghi trên hóa đơn khu mua các hàng hóa, dịch vụ trong quá trình sản xuất, kinh doanh của công ty

Theo phương pháp trực tiếp

Nếu tính toán thuế VAT là gì theo phương pháp trực tiếp, bộ phận kế toán cần áp dụng công thức sau:

Thuế VAT phải nộp = tỷ lệ % x doanh thu

Trong đó: 

Tỷ lệ % cho từng trường hợp: 

  • Trường hợp phân phối – cung cấp hàng hóa: 1%
  • Trường hợp là các dịch vụ, hoạt động xây dựng không bao thầu: 5%
  • Trường hợp là hoạt động sản xuất, vận tải hay dịch vụ có bao gồm các hoạt động xây dựng được bao thầu: 3%
  • Các trường hợp còn lại: 2%

Doanh thu: Được xác định thông qua tổng số tiền bán ra các loại hàng hóa, dịch vụ được ghi trên invoice. Trong đó có cả các khoản phụ thu của các cơ sở kinh doanh.

VAT là gì? Quy định về thuế giá trị gia tăng trong kế toán doanh nghiệp - Ảnh 3
Cách thức tính thuế VAT là gì dành cho các doanh nghiệp

Xem thêm: Cách hạch toán thuế môn bài theo thông tư 133 chi tiết

Hoàn thuế VAT là gì ?

Định nghĩa hoàn thuế VAT

Hoàn thuế VAT được hiểu là trong một số trường hợp nhất định, các tổ chức, cá nhân có thể được hoàn trả lại số tiền mà họ đã đóng cho các khoản thuế GTGT trước đó nhằm phục vụ cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của riêng mình.

Điều kiện để hoàn thuế VAT 

Để có thể được áp dụng hoàn thuế, tổ chức; doanh nghiệp sẽ cần đảm bảo các điều kiện:

  • Có số thuế VAT đạt âm trong 3 tháng liên tiếp và số thuế được khấu trừ sẽ từ 200 triệu trở lên. Điều kiện này áp dụng đối với các doanh nghiệp kinh doanh các mặt hàng phục vụ mục đích xuất khẩu .
  • Các hóa đơn, chứng từ đầu vào cần phải đảm bảo rằng không mua khống khi có bất cứ vấn đề phát sinh nào từ hoạt động giao dịch .
  • Các tổ chức, công ty đã thanh toán đầy đủ các khoản thuế theo quy định của các đơn hàng xuất nhập khẩu qua hệ thống ngân hàng thì cũng được áp dụng hoàn thuế.

Thảm khảo: Cách viết CV chinh phục mọi nhà tuyển dụng ngay từ vòng sơ loại

Trên đây là một số điều cơ bản về VAT là gì. Hy vọng bài viết sẽ giúp bạn có được những kiến thức bổ ích về chuyên môn nghiệp vụ kế toán cho riêng mình.