Kỹ năng ‘né’ những câu hỏi phỏng vấn nhạy cảm và vượt giới hạn

Trong quá trình tìm kiếm việc làm, buổi phỏng vấn là cơ hội để ứng viên thể hiện năng lực và phù hợp với vị trí. Tuy nhiên, đôi khi các nhà tuyển dụng có thể đặt ra những câu hỏi mang tính chất cá nhân, vượt quá giới hạn chuyên môn, khiến ứng viên cảm thấy khó chịu hoặc bị đánh giá không công bằng. Trang CareerBuilder đã đưa ra những gợi ý hữu ích về cách ứng phó khéo léo với những tình huống này, giúp bạn tự tin vượt qua buổi phỏng vấn thành công.

Những câu hỏi quá riêng tư có thể đến từ sự thiếu kinh nghiệm của người phỏng vấn, hoặc đôi khi chỉ là nỗ lực “phá băng” để hiểu rõ hơn về ứng viên. Dù với bất kỳ lý do nào, bạn không có trách nhiệm phải trả lời những câu hỏi không liên quan đến công việc nếu bạn không muốn.

1. Các câu hỏi về tình trạng hôn nhân và kế hoạch gia đình

Ví dụ: “Tại sao anh/chị chưa lập gia đình? Chưa có con? Khi nào bạn định có con?”

Khi nhà tuyển dụng hỏi về tình trạng hôn nhân, con cái hay kế hoạch có con, họ có thể muốn tìm hiểu xem những yếu tố này sẽ ảnh hưởng thế nào đến sự nghiệp lâu dài của bạn tại công ty. Tuy nhiên, những lựa chọn cá nhân này không phải là tiêu chí chuyên môn cần được xem xét trong công việc.

Những câu hỏi này cũng có thể xuất phát từ lo ngại về khả năng bạn đảm nhiệm công việc sau khi có con. Điều quan trọng là bạn không có nghĩa vụ phải hy sinh hạnh phúc cá nhân vì kế hoạch của doanh nghiệp. Ngược lại, một doanh nghiệp có trách nhiệm phải hỗ trợ lao động nữ mang thai và nuôi con nhỏ, cũng như chế độ thai sản cho nam giới theo quy định pháp luật. Một công ty không thể đảm bảo điều này khó có thể mang lại phúc lợi tốt cho bạn trong tương lai.

Cách phản hồi: Hãy đặt lại câu hỏi một cách lịch sự nhưng thẳng thắn: “Yếu tố hôn nhân có vẻ rất quan trọng đối với vị trí này. Bạn có thể giải thích lý do tại sao không?” Việc này giúp bạn hiểu rõ hơn về mối quan tâm thực sự của nhà tuyển dụng và đánh giá xem liệu công việc có can thiệp quá mức vào cuộc sống cá nhân của bạn hay không.

2. Câu hỏi về quê quán

Ví dụ: “Bạn quê gốc ở đâu?”

Một số nhà tuyển dụng hoặc công ty có thể có định kiến vùng miền và không sẵn lòng tuyển dụng nhân sự từ một số địa phương nhất định. Điều này hoàn toàn không liên quan đến năng lực hay chuyên môn của ứng viên.

Cách phản hồi: Việc tiết lộ thông tin này tùy thuộc vào cảm giác thoải mái của bạn. Nếu bạn không muốn chia sẻ, hãy giải thích đơn giản rằng bạn hiện đang sinh sống và làm việc tại thành phố này. Bạn có thể bổ sung rằng hồ sơ cá nhân đầy đủ bao gồm quê quán sẽ được gửi đến công ty sau khi có quyết định tuyển dụng.

3. Câu hỏi về niềm tin tôn giáo

Ví dụ: “Niềm tin tôn giáo của bạn là gì?”

Đây là một câu hỏi khá hiếm gặp, nhưng nếu bạn gặp phải, hãy cố gắng tìm hiểu ẩn ý đằng sau nó. Liệu nhà tuyển dụng quan tâm vì định kiến, vì lo ngại bạn sẽ nghỉ làm vào những ngày lễ tôn giáo, hay vì bất kỳ lý do nào khác liên quan đến công việc?

Cách phản hồi: Xác nhận rõ ràng về khả năng đáp ứng công việc của bạn. Điều này giúp người phỏng vấn hiểu rằng niềm tin tôn giáo của bạn sẽ không ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc.

4. Câu hỏi về giới tính hoặc xu hướng tình dục

Ví dụ: “Bạn có phải là người chuyển giới, LGBT+… không?”

Đây là một chủ đề hoàn toàn không phù hợp để nhà tuyển dụng đặt ra trong buổi phỏng vấn.

Cách phản hồi: Hãy tập trung trả lời bằng cách khẳng định năng lực chuyên môn và giá trị mà bạn có thể mang lại cho công việc, bất kể giới tính hay xu hướng tình dục của bạn.

5. Câu hỏi về mức lương ở công ty cũ

Ví dụ: “Mức lương ở công ty cũ của bạn là bao nhiêu?”

Một số công ty đặt câu hỏi này để xác định mức thu nhập hiện tại của bạn, nhằm đưa ra đề nghị lương thấp hơn.

Cách phản hồi: Thay vì tiết lộ con số cụ thể, bạn nên hỏi ngược lại về giới hạn lương tối thiểu và tối đa cho vị trí đang tuyển. Đây là thông tin mà công ty nên công bố rõ ràng trong mô tả công việc. Nếu bạn cảm thấy bị thúc ép và rất cần công việc này, hãy chia sẻ một khoảng thu nhập trung bình của bạn (nằm trong giới hạn mà công ty đã chia sẻ) và nêu rõ mong muốn nhận mức lương cao hơn nếu được nhận vào vị trí này.

Đôi khi, bạn có thể rơi vào tình huống trớ trêu khi một công ty rất hấp dẫn nhưng người phỏng vấn lại có những định kiến cá nhân và đặt ra các câu hỏi ngoài yêu cầu chuyên môn. Trong những trường hợp như vậy, hãy tự tin vào năng lực của mình. Nếu bạn đã thể hiện hết khả năng và vẫn bị loại chỉ vì những yếu tố không liên quan, thì đó là thiệt thòi của chính công ty. Nhiều yếu tố nằm ngoài tầm kiểm soát của chúng ta, nhưng năng lực làm việc sẽ luôn là câu trả lời đúng đắn nhất cho con đường sự nghiệp của bạn.