Vượt qua 3 ‘cửa ải’ của thói quen trì hoãn

Việc càng khó, bạn càng muốn trì hoãn. Theo CareerBuilder, nếu vượt được qua 3 “cửa ải” phổ biến của thói quen xấu này, bạn có thể vượt qua chính mình để trở thành ‘siêu chiến binh’.

Thói quen trì hoãn là một vấn đề phổ biến mà hầu hết chúng ta đều gặp phải. Mặc dù nhận thức được sự tiêu cực và cảm giác tội lỗi đi kèm, chúng ta vẫn thường xuyên rơi vào vòng luẩn quẩn này. Nguyên nhân sâu xa thường nằm ở ba “cửa ải” chính: thiếu kỷ luật, sự thiếu vị tha với bản thân và việc đánh giá sai lệch về nhiệm vụ.

Thiếu kỷ luật

Khi đứng trước lựa chọn giữa hoàn thành công việc và tận hưởng sự thư giãn, bản năng tự nhiên thường khiến chúng ta nghiêng về phía niềm vui và sự thoải mái. Bên cạnh đó, việc thiếu những thói quen tốt được xây dựng một cách có hệ thống cũng là yếu tố khiến việc trì hoãn trở nên dễ dàng hơn. Để chống lại sự sao nhãng, việc hình thành thói quen sẽ giúp bạn thực hiện các nhiệm vụ một cách tự động, như một phần của lịch trình hàng ngày. Quá trình này có thể đòi hỏi sự kiên trì trong nhiều tháng.

Một phương pháp hiệu quả là thiết lập lịch trình “làm việc sâu” một cách nhất quán. “Làm việc sâu” là trạng thái tập trung cao độ vào những dự án quan trọng và dài hạn, như xây dựng kế hoạch marketing, tiến hành nghiên cứu thị trường, hoặc viết một cuốn sách. Những nhiệm vụ này thường rất thách thức và dễ khiến bạn chùn bước ngay từ khi mới nghĩ đến. Tuy nhiên, việc thực hiện chúng đều đặn mỗi ngày vào một khung giờ cố định sẽ giúp giảm bớt cảm giác khó khăn.

Thói quen biến các hành vi thành tự động, tương tự như việc bạn đi xe đạp mà không cần suy nghĩ về từng động tác giữ thăng bằng hay nhấn bàn đạp. Bạn có thể áp dụng nguyên tắc này cho các hoạt động đòi hỏi ý chí cao như tập thể dục hay học ngoại ngữ. Điều quan trọng là chọn một khung thời gian hợp lý cho phiên làm việc sâu của mình, tránh những lúc dễ bị phân tâm (ví dụ, không nên chọn lúc 11 giờ trưa khi sắp ăn trưa hoặc 4 rưỡi chiều khi bạn muốn nghỉ ngơi một chút). Chẳng hạn, bạn có thể dành mỗi buổi sáng, sau một giờ kiểm tra email và tiến độ công việc, để bắt đầu phiên làm việc sâu.

Không vị tha với cảm xúc của bản thân

Chúng ta thường né tránh những nhiệm vụ gây ra cảm xúc tiêu cực. Giống như việc ngần ngại đối diện với một cuộc trò chuyện khó khăn trong gia đình hay đề xuất tăng lương với sếp, chúng ta cũng thường lảng tránh công việc khó để tạm thời thoát khỏi căng thẳng. Đây là một chiến thuật tâm lý giúp chúng ta cảm thấy thoải mái trong chốc lát, nhưng càng lạm dụng, sự lo lắng sẽ càng gia tăng vì nhận thức rõ rằng vấn đề vẫn chưa được giải quyết.

Để giải quyết gốc rễ của vấn đề, bạn cần tự nhận thức: Liệu việc trì hoãn có xuất phát từ tình trạng sức khỏe tinh thần hiện tại không đủ ổn định, khiến bạn thiếu động lực cho những công việc đòi hỏi nỗ lực? Hay những nhiệm vụ này khơi gợi những trải nghiệm khó chịu trong quá khứ? Ví dụ, mỗi khi cần gửi thư trình duyệt cấp trên, bạn lại nhớ đến những lần bị chất vấn sau khi thư được nhận.

Khi đã nhận diện được nguyên nhân, bạn có thể bắt đầu tháo gỡ những cảm xúc tiêu cực. Đầu tiên, hãy đánh giá mức độ khó chịu của nhiệm vụ đang trì hoãn trên thang điểm 10. Nhiệm vụ càng khó chịu, bạn càng nên đặt ra một phần thưởng xứng đáng cho bản thân khi hoàn thành. Đồng thời, hãy tập trung vào những điểm tích cực mà nhiệm vụ đó mang lại, ví dụ như cơ hội phát triển kỹ năng, cải thiện môi trường làm việc mà bạn mong muốn từ lâu.

Ngoài ra, hãy bắt đầu giải quyết nhiệm vụ bằng những bước đơn giản nhất, ít gây sợ hãi nhất. Về mặt tâm lý, mọi việc sẽ dần trở nên dễ chấp nhận hơn. Tuy nhiên, trước khi bắt tay vào, hãy đảm bảo bạn đã thực hiện bước “thông cảm với chính mình và vỗ về bản thân trước khi bước vào cuộc chiến” như CareerBuilder đã đề cập.

Đánh giá sai về nhiệm vụ

Ngay cả khi bạn là người có tính kỷ luật cao, nhiệm vụ vẫn có thể bị trì hoãn nếu bạn cảm thấy như đang “đụng phải bức tường” do những trở ngại hoặc cách tiếp cận ban đầu chưa tối ưu.

Hãy thử một cách tư duy ngược: Điều gì có thể làm cho nhiệm vụ này trở nên khó khăn hơn bản chất thực của nó? Sau đó, hãy tìm cách đơn giản hóa nó. Ví dụ, khi đối mặt với một nhiệm vụ, bạn có thể ngay lập tức nghĩ rằng mình phải hoàn thành nó đầu tiên hoặc theo đúng tiêu chuẩn của một chuyên gia trong ngành. Suy nghĩ này biến nhiệm vụ thành một thách thức quá lớn. Thay vào đó, nếu bạn không quá đề cao hay nghiêm trọng hóa nó, bạn có thể giải quyết nó dễ dàng hơn. Hãy chấp nhận rằng hoàn toàn có thể có những sai lầm và sự không hoàn hảo, và hãy khai thác thế mạnh của bản thân để hoàn thành công việc theo cách riêng của mình.

Ngoài ba yếu tố trên, việc học cách chấp nhận một môi trường làm việc cạnh tranh cũng rất quan trọng. Những nhiệm vụ mới lạ, nằm ngoài vùng an toàn hoặc không thuộc thế mạnh của bạn, thường khó khăn hơn nhưng lại mang lại giá trị tiềm năng lớn. Chúng giúp bạn tiến bộ và mở rộng bộ kỹ năng nghề nghiệp. Mỗi khi cảm thấy căng thẳng vì một nhiệm vụ thách thức, đừng vội đưa ra những kết luận tiêu cực về bản thân (như năng lực kém hay không thể tiến bộ). Một tinh thần mạnh mẽ và sự tự tin vào bản thân sẽ là chìa khóa giúp bạn vượt qua những giai đoạn khó khăn và đạt được thành công lớn hơn trong công việc.